Artikelen WOII

D-Day: een Duits perspectief

Portretfoto van Erwin Rommel; 1942
Bron: Bundesarchiv, Bild 146-1985-013-07 / CC-BY-SA 3.0

Op 6 juni van dit jaar is het precies 75 jaar geleden dat Operation Overlord begon. Overlord was de codenaam voor de geallieerde invasie in Noord-Frankrijk. Vele van jullie zullen vast weleens van deze invasie gehoord hebben, of anders zeker van de term D-Day. Dit is de naam voor de beslissende eerste dag van Operation Overlord. Tijdens deze operatie slaagden de geallieerden erin om de Duitse bezetter in Frankrijk te verslaan. Op 25 augustus van 1944 werd Parijs bevrijd van de Duitse bezetter, daarmee kwam er een einde aan Operation Overlord. Er zijn al vele boeken en artikelen geschreven en films gemaakt over D-Day en Operation Overlord. Vele van deze publicaties concentreren zich op het verhaal van de geallieerden. Wij van Old News vonden het daarom tijd om D-Day vanuit een ander perspectief te bekijken. Want waar een winnaar is, is ook een verliezer. Daarom kijken we deze week naar D-Day vanuit het oogpunt van de Duitsers. We hebben bewust voor D-Day gekozen, omdat de hele Operation Overlord teveel zou zijn om in één artikel samen te vatten.

Een verrassing?

Om te beginnen is het interessant om te kijken of de invasie een verrassing was voor de Duitsers. Of hielden zij al rekening met de invasie? Om hier een antwoord op te krijgen is het goed om te kijken wie de leiding had bij het Duitse leger in Frankrijk. Eén van de belangrijkste bevelhebbers was de beroemde veldmaarschalk Erwin Rommel. Hij had eerder leiding gegeven aan de het Duitse leger in Noord-Afrika. Hij had hier weliswaar een nederlaag geleden, maar hij wist lang stand te houden tegen de geallieerden. Daardoor kreeg hij van de Britten de bijnaam Woestijnvos. Na het mislukken van deze operatie gaf Hitler een nieuwe taak aan Rommel, hij werd inspecteur voor de verdedigingslinie in het westen. In de Mythos Rommel, een biografie geschreven door de toonaangevende documentairemaker Maurice Philip Remy, was de verwachting van Rommel dat er een invasie zou komen. Hij dacht echter dat de invasie plaats zou vinden bij Pas de Calais, een paar honderd kilometer noordelijker. 1Maurice Philip Remy, Mythos Rommel. List Taschenbücher 60385 (2. Aufl; Berlin 2007) 247. Hij had hier wel een goede reden voor, de geallieerden hadden als afleiding namelijk sinds 1943 in Schotland en bij het Kanaal onder andere vliegtuigen en artelleriegeschut opgesteld, dit onder de naam Operation Fortitude 2Clayton Ousley, ‘Operation Fortitude South’ (zp 2012) 24. . In Mythos Rommel komt echter iets anders opmerkelijks naar voren. Er is een Duitse generaal geweest die gewaarschuwd heeft voor een invasie bij Normandië, hij had zelfs het vermoeden dat de invasie begin juni plaats zou vinden. Men luisterde echter niet naar deze generaal Marcks. 3Remy, Mythos Rommel, 247. Deze aanname wordt bevestigd in een artikel van Der Spiegel uit 1964. 4Conrad Ahlers, ‘„Ich würfelte mit dem Schicksal“’ (zp 1964).

6 Juni

Omdat de Duitsers een aanval in de buurt van Calais verwachtten, hielden zij de weerberichten voor deze streek nauwlettend in de gaten. Voor 6 Juni was er zeer laag hangende bewolking en windkracht 5 tot 6 voorspeld. Omstandigheden waarbij een grote amfibische operatie uitgesloten leek. De troepen waren daarom niet in de hoogste bereidheid. Veldmaarschalk Rommel was zelfs naar het Führerhauptquartier gereisd en was helemaal niet in Frankrijk. Op de avond van 5. juni werd stafchef Speidel gewaarschuwd dat de invasie op het punt van beginnen stond. Er was namelijk een radiobericht opgevangen waarin de derde en vierde strofe van het Verlaine gedicht werden voorgedragen, een teken dat de aanval zou beginnen. Speidel kreeg de aanwijzing om eerst rustig af te wachten, hij keerde zelf rustig terug naar het diner dat tot middernacht zou duren. 5Remy, Mythos Rommel, 248–249. Ook in Rennes, waar de verjaardag van de eerder genoemde generaal Marcks gevierd werd (ironisch genoeg had hij een vermoeden dat de invasie op zijn verjaardag plaats zou vinden), ging het drinkgelag vrolijk door. 6Ahlers, ‘„Ich Würfelte mit dem Schicksal“’.

Aan het begin van de nacht waren de eerste parachutisten geland. Maar nog altijd dacht men dat dit een afleidingsmanoeuvre zou zijn of dat het zich om een kleine aanval zou handelen. In de loop van de nacht echter werden de Duitse vestigingswerken aan de kust gebombardeerd, en in de vroege ochtend landen de eerste geallieerden soldaten aan de Calvadokust en op het schiereiland Cotentin. Pas een uur na deze landingen werd Rommel op de hoogte gebracht. Rommel besloot weliswaar direct terug te reizen naar Frankrijk, maar de rest van de ochtend werd er door de Duitse legerleiding en zelfs door Hitler zelf gezet op afwachten en duidelijkheid verschaffen. Het is een door Hitler in het leven geroepen legende dat hij te laat gewekt zou zijn, hij stond weliswaar pas om elf uur op, maar zelf koos hij er toen voor om nog steeds af te wachten. 7Remy, Mythos Rommel, 250–255. Pas in de loop van de middag werd de ernst van de situatie ingeschat. Rond twee uur vroeg de Duitse veldmaarschalk Von Rundstedt aan het Führerhauptquartier om
vrijgave van de reservetroepen. Maar het was toen al te laat. De geallieerden waren al door de Atlantikwall heen gebroken, er waren al divisies aan land en zelf divisies die achter het front waren geland. De afwachtende houding van de Duitse legerleiding werd hen fataal op 6 juni 1944. 8Ibidem, 255.

D-Day en de latere complete nederlaag in Frankrijk was voor Rommel de grootste nederlaag in zijn carrière, wederom verloor hij overigens tegen Bernard Montgomery. Het luidde tevens de complete Duitse nederlaag in de tweede wereldoorlog in. Wat zou er gebeurd zijn als er wel naar generaal Marcks geluisterd was. We zullen het nooit weten.

Bronnen   [ + ]

1. Maurice Philip Remy, Mythos Rommel. List Taschenbücher 60385 (2. Aufl; Berlin 2007) 247.
2. Clayton Ousley, ‘Operation Fortitude South’ (zp 2012) 24.
3. Remy, Mythos Rommel, 247.
4. Conrad Ahlers, ‘„Ich würfelte mit dem Schicksal“’ (zp 1964).
5. Remy, Mythos Rommel, 248–249.
6. Ahlers, ‘„Ich Würfelte mit dem Schicksal“’.
7. Remy, Mythos Rommel, 250–255.
8. Ibidem, 255.

Dit vind je misschien ook leuk...